Vinkel en Koljander (die een is soos die ander)?

Maart 25, 2020

roadrageEk en my vrou het ‘n ooreenkoms wanneer ons saam in die motor klim, oppad iewers heen: Ek mag vir die eerste 20 minute geen woord praat nie. Dis nogals ‘n slim ene, aangesien ons teen die einde van die 20 minute gewoonlik al uit die dorp en op die langpad is. Die oorsprong van hierdie ooreenkoms van ons, is my geweldige humeur in die verkeer. Ja, ek ly geweldig aan road rage. En daarom ook my familie, want ek ek aan die gang is, gaan dit moeilik om my te keer.

Hoekom word ek so geweldig kwaad? Daar is wette en reëls tov padgebruik, en ek strip heeltemal my watsenaam wanneer ander mense nie daarby hou nie, veral as dit my reis belemmer of vertraag of op enige manier daarmee inmeng. Ek is die ou wat my woede wys deur die toeter met die vuis te slaan, briek te trap en stadiger te ry, sodat ek heerlik woes kan beduie en my woorde stadig en duidelik kan vorm sodat ieder en elk kan liplees wat presies ek die oortreder toesnou. Woede, haat, onvergewensgesindheid, totale liefdeloosheid, strafgerigtheid en geheel en alle onchristelikheid, straal uit my uit. En hoekom nie? Hy het die wet oortree, ek nie! Hy moet gestraf word! Waar is die verdomde polisie?! Doen ook nie hulle werk nie, iemand moet hulle aangee!

Daardie 20 minute ooreenkoms het nie net my huwelik gered nie, maar ook my kakebeen en my ego.

Ek dink die laaste ruk heelwat oor hierdie dinge: Is wette magteloos? Sommige sal antwoord dat wette beslis nodig is, dit help om ‘n mate van beheer uit te oefen oor mense en die lewe. Tot ‘n sekere mate is hulle dalk reg, maar op ‘n ander vlak moet ek erken, ek is nie so seker nie. Ek dink wette se mag is baie meer beperk as wat die normale man op straat dink. Wette kan op geen manier verhoed dat hulle oortree word nie. Daar is altyd iewers ‘n persoon wat ‘n wet oortree, genuine. Ook ons, ek en jy. Nog nooit gelieg nie? Nog nooit iemand anders bedrieg nie, nie eers baie lank terug nie? Nog nooit gesteel nie? Nog nooit nie dood gestop by die stopteken, nie? Het wette dus mag? Nee! Wat maak dat ons by hulle hou – of dan ten minste by die meeste van die wette hou? Ons ingesteldheid, nie waar nie?

Ek hou by die padreëls omrede ek lief is vir my gesin (en my beursie). Ek moor en roof en verkrag nie want ek beskou myself as ‘n vredeliewende mens. Ek wil in ‘n vreedsame en beskaafde omgewing woon en werk en kinders grootmaak. Ek gun ander dieselfde tipe lewe as wat ek vir myself toewens en daarom hou ek myself by bepaalde wette en reëls. Dis ‘n gesindheid-ding.

Jesus het iewers iets te sê gehad oor hierdie ding van wette en gesindhede (Matt. 5:17-18). Gesindheid lê wyer en sny dieper as enige wet. Dit vra meer, en gee meer. ‘n Beker kan slegs van binne oorloop. Paulus het iets hiervan gesnap, ek dink. Hy reken dat wette gevaarlik is, want dit maak dood. Gesindheid is goed, sê hy, want dit bring lewe. Wette wil vingerwys, skel en straf. Gesindheid wil verstaan, vergewe en versoen.

Deur ander ouens wat die padreëls oortree en my reaksie daarop, besef ek hoe lang pad ekself nog het om te stap tot die regte gesindheid. En hoe kom ek daar? Deur “12 stappe tot ‘n verbeterde gesindheid” te volg? Moet ek die boekie “Learning to love people you don’t like” deurwerk? Sal dit help? Paulus praat van voorbeeld volg, die voorbeeld van Jesus. Die gesindheid van Jesus. Is dit maklik? Nee!, maar dis moontlik. Tree vir tree, situasie tot situasie, van val-en-opstaan tot weer-probeer, mens vir mens, wet vir wet, dag vir dag, padlangs.

En hoekom? Want ek glo (en weet) dat die lewe nie kom deur die onderhouding van wette en reëls nie, dit kom wanneer ek glo (en weet) Jesus se manier is die beste manier.

Onafhanklikheidsdag – is die mensdom werklik vry?

Maart 20, 2014

ImageEk wonder soms hoeveel mense nog ag slaan op die viering van hulle land se Onafhanklikheidswording? Hiermee bedoel ek nie die skiet van “crackers” en “fireworks”, die drink van groot hoeveelhede watookal, die dik etery aan braaivleis en bredies, nie. Ek bedoel: Hoeveel mense sit nog en dink waaroor dit alles werklik gaan?

Ek meen dat die doel van ‘n propperse feesviering juis dit is: om terug te kyk na waar mense was, na wat alles gebeur het en na hoe dinge uiteindelik uitgedraai het (beter natuurlik, anders was daar geen fees nie), én om in die lig hiervan natuurlik ‘n oog te gooi na die toekoms (met die hoop dat dit nog beter sal gaan). Nou staan my vraag steeds: Hoeveel mense staan ‘n paar oomblikke af aan hierdie gedagtegang?

Ek kyk nou die dag weer na die Amerikaanse fliek Independence Day. Die plot van die film is natuurlik nie iets unieks nie: “Aliens” val die aarde aan, opsoek na grondstowwe en ander minerale. Die nasies van die aarde – natuurlik onder leiding van die VSA, hoe dan nou anders? – staan saam en veg teen hierdie bedreiging uit die ruimte. Enkele minute voor duisende vegvliegtuie die lug in opstyg, lewer die Amerikaanse president – hoe dan anders? – self ‘n vegvliegtuigpiloot – hoe dan anders? – die volgende toespraak: 

“Good morning. In less than an hour, aircraft from here will join others from around the world. And you will be launching the largest aerial battle in the history of mankind. “Mankind.” That word should have new meaning for all of us today. We can’t be consumed by our petty differences anymore. We will be united in our common interests. Perhaps it’s fate that today is the Fourth of July, and you will once again be fighting for our freedom…  We are fighting for our right to live. To exist. And should we win the day, the Fourth of July will no longer be known as an American holiday, but as the day the world declared in one voice: “We will not go quietly into the night!” We’re going to live on! We’re going to survive! Today we celebrate our Independence Day!”

Hierdie woorde raak ‘n snaar in elkeen van ons se harte – veral ons hier in Suider Afrika. Die meeste van ons het ‘n stryd om onafhanklikheid beleef en ook ‘n onafhanklikheidswording. Ons het ervaar hoe ander feesvier en vreugdevol dans in die strate. Sommige van ons het self ook ywerig aan hierdie feesvieringe deelgeneem. Die vreugde en blydskap het gekom as gevolg van die bevryding uit jarelange onderdrukking en ongeregtigheid op vele terreine. Ja, apartheid het selfs blankes onderdruk en daarvan weerhou om ten volle mens te wees.

Op 21 Maart vier ons die onafhanklikheidswording van Namibië. Dié dag het plaasgevind in 1990. Hierdie jaar staan sommige van ons stil en dink aan wat was – ongeregtigheid, onderdrukking, vervolging, onteiening, die skending van menseregte, die vertrapping van menswaardigheid (dié van die slagoffers sowel as dié van die oortreders). Ons sal ook dink aan diegene wat moes prysgee, én aan wat hulle prysgegee het, in hulle stryd teen hierdie onreg. Ons sal dink aan hoe dinge nou, na 24 jaar, is in vergeleke met toé en ons sal ‘n oog gooi na die toekoms en droom oor hoe dinge nog kan wees.

Onafhanklikheid herrinner ons dat die stryd teen onreg en verdrukking, teen ongelykheid en diskriminasie nog lank nie verby is nie. Daar is steeds “outcasts”, steeds diegene wat ander uitbuit tot hulle eie voordeel, steeds plakkershutte, hongeres, armes en diegene wat geen heenkome het nie. Daar is steeds vroue-wat-hulle-plek-moet-ken, kinders wat mishandel word, mans wat sukkel om werk te kry, jongmense wat swak opvoeding en onderrig ontvang. Daar is steeds “weirdo’s” en LBGT’s wat skewe kyke ontvang en beskinder word agter langmou hemde. Daar is steeds één-waarheid-en-dis-myne gelowiges, konserwatief én liberaal. Daar is steeds slawerny en mensehandel, die verkragting van die aarde en die vermorsing van natuurlike hulpbronne. Daar is steeds verslawing en die verbruikerskultuur…

Die viering van onafhanklikheid bring ons daartoe om die realiteit in die oë te staar: ons is nog lank nie onafhanklik nie! Dis alles ‘n illusie, ‘n drogbeeld, ‘n leuen. Ons is vasgevang in die sleurgang van die mensdom se geskiedenis; ons maak oor en oor dieselfde foute. Ons verloor herhaaldelik die droom en raak die pad kort-kort byster.

Jesaja, en ook van die ander profete, praat en sing en demonstreer hoe die mensdom lyk, hulle hou ‘n spieël voor ons op: vuil, kaalgat, verlore, selfgerig en eiesinnig, dikpens geëet en draaikop gedrink, in die modder van die put wat ons self gegrawe het. Ons is die slawe van ons eie onvermoë om hoër te kyk, hoër te streef en om ‘n hoër bewussyn te ontwikkel. Daar is iets beter as dít, as hierdie plek en tyd. Hulle skets ‘n woord-prent van hoe dinge kan wees: water in woestynland, bome en wingerde wat buig onder vrugte, lande ruig van koring en gars, spiese en swaarde word ploeë en sekels, lammers en leeus wat saam in die koelte rus, bere, wolwe en beeste wat ‘n kraal deel, kinders en slange wat mekaar kielie en streel, mense wat partytjie hou in die lanings langs die fonteine… 

Ons kan onafhanklik wees!

Ons kan vry wees van oorloë, hongersnood en armoede. Vry van diskriminasie en onreg, van kompiterende gelowe en gemeenskappe, van homofobie en haat, van neersien op ander en op onsself, van luukse huise en plakkerhutte, van onderdrukking op grond van taal, kleur, geslag of seksuele oriëntasie. Ons kan vry wees om lief te hê, alles en almal. Ons kan vry wees om waarlik één te wees en ook divers! Sonder wapens en asblikke vol kos, sonder skewe kyke en selfvoldane beter-weterigheid, sonder oorvol tronke en leë magies, sonder dood-ryp-in-die-winter en kaalvoet in die skool, sonder dronk pa’s en huilende ma’s, sonder fok-off en voetsek, sonder….

As ons wil…

Ons ís hier, en ons mag hier wees. Die mensdom het soveel potensiaal; ten goede én ten slegte. Volgens die geskiedenis kies ons al ewig die slegte. Tog is daar deur die eeue telkens flikkeringe van hoop. ‘n Lig wat skyn in die duisternis. ‘n Lig van aanvaarding en vrede en saamstaan ter wille van die mensdom self. Ter wille van mense, individue. Ter wille van omgee en solidariteit.
Oomblikke van onafhanklikheid! Oomblikke waarin mense nie afhanklik is van hulle selfgerigtheid en ego nie. Oomblikke waarin die eie belang plek maak vir die behoeftes en gevoelens van die ander. Oomblikke waarin ooreenkomste belangriker is as verskille. oomblikke waarin jy en julle, ons en hulle saamsmelt in die eenheid en diversiteit van slegs ons. Oomblikke van onafhanklikheid…

Die profete gesels hiervan, ja. Jesus van Nasaret se woorde en stories skets die prentjie van sulke oomblikke van onafhanklikheid; Sy lewe wys hoe dit in praktyk lyk. Sy dood is ‘n voorbeeld van onbevange onafhanklikheid! 

Die mensdom het nog ver om te gaan, maar dit alles kan by jou begin – en by my. Vry van ander se sienings en kommentaar, menings en oortuigings; los van my selfgerigtheid en eie belang kan ek. Kan ons. As ons wil…

 

My skok oor Belhar en eenwording!

Oktober 8, 2013

Image Ek was nog altyd ‘n ietwat impulsiewe mens, veral wanneer dit by sake kom wat my na aan die hart lê. Belhar en die eenheid van die NGK-familie is een so ‘n saak. Dit veroorsaak dat ek soms te vinnig praat en dinge kwytraak. Soos vandag weer…

Hier is wat ek vanoggend kwytgeraak het: https://www.facebook.com/NGKerk.Nam/posts/645130532187106. Ek het goed bedoel, maar na die tyd besef dat die ding te kripties is en dat dit moontlik hewig kritiek gaan uitlok. Dus skryf ek nou maar iets in ‘n poging om te verduidelik wat ek bedoel het.

Die NGK Verre-noord is geleë in die verre noorde van Namibië, noord van Etosha en tot teen die Angolese grens. Van Oshivello in die ooste tot Ruacana in die weste. Die wat destyds diens gedoen het in die SAW, het heel waarskynlik iewers hier ‘n draai gemaak in die ou Sektor 10, tydens die Grensoorlog 1966-1989. Die pastorie is geleë in Oshakati. 

Die gemeente besit geen kerkgebou nie. In Ondangwa hou ons tans diens is of ‘n skoll se klaskamer of in die begrafnisondernemer se winkel. In Ruacana kuier ons onder ‘n boom rondom ‘n vuur of sommer in die sitkamer van die Basingthwaites, onder die aircon! In Oshakati gebruik ons ‘n leë stoor wat Nexus, ‘n konstruksie maatskappy, vir ons leen. Ons het eintlik geen permanente plek van aanbidding nie, en in die verlede moes ons dikwels van een na die ander plek skuif.

In 1978 rig die gemeente ‘n kerk op vir die destydse NGKA hier in Oshakati. Later sou hulle ook op Onuno en Opuwo kerke oprig vir die NGKA, maar dit daar gelaat.
Vandag staan hierdie kerkgebou en agteruitgaan van verwaarlosing. Nie aspris nie, mind you. Daar is nie ‘n voltydse VGK predikant in die noorde nie, die een wat wel hier en daar iets doen is al lankal afgetree en op hoë ouderdom. Dus is die gemeente op Oshakati maar klein, te klein om genoegsaam geld in te vorder om die kerkgebou te onderhou. Dus, hulle het ‘n gebou maar geen predikant en ons, die NGK, het ‘n predikant maar geen gebou nie.

Ons besluit om hulle ‘n aanbod te maak vir die kerkgebou. Ons het immers historiese bande met die gebou en die gemeente, ons is in staat om dit te onderhou en hulle kan gratis daarvan gebruik maak.

Ons maak ‘n afspraak met die (afgetrede) predikant en sy kerkraad. Ds. Attie du Plessis, onlangs verkies as aktuarius van die VGK in Namibië sluit by ons aan. Ons gaan vir ontbyt na die plaaslike gastehuis en raak aan die gesels. 

Ek gaan nie die hele gesprek weergee nie, agv tyd en spasie maar… Gedurende die gesprek besef ek die volgende: a) Die NGK se goeie bedoelings is nie altyd so edel nie. Ons kan onsself maklik die rat voor die oë draai met ons ‘goeie bedoelings’. Ons sou in die proses van die verkryging van die eiendom, ander vervreem van hulle s’n. En dit net omdat hulle ekonomies in ‘n swakker posisie is. Dan is hulle dobberend en in dieselfde posisie as waarin ons onsself tans bevind. En dit kan nie evangelies reg wees nie! b) Die rede hoekom ons nie dink aan die eenwording van die twee gemeentes nie is as volg: 1) alhoewel ons eredienste en gemeente aktiwiteite veelrassig is, ‘behoort’ die NGK steeds aan witmense en nie aan God nie.   2) Daar is steeds ‘n gevoel van wantroue tussen die VGK en die NGK. Hulle wonder oor ons motiewe (julle wil alles oorneem en beheer en dan kyk ons weer in die boere se oë!) en ons is bang hulle loop ons in indien ons die plek huur en regmaak vir gebruik. Ds. Attie kon nie glo toe ek aan hom vertel dat my gemeente sukkel om my te betaal nie – ek het op daardie stadium maande laas ‘n volle salris ontvang. Dat die aanbod wat ons wil maak slegs moontlik is omdat ‘n besigheidsman bereid is om dit te finansier. Hierdie wantroue kan tog nie evangelies wees nie! Ongeag van die geskiedenis tussen die partye is dit ‘n klad op die christendom se naam. c) Beide partye het nodig om sekere paradigmaskuiwe te maak tov sy siening van die ander. Alle boere is nie dieselfde nie, net so min as wat alle Wambo’s of Basters of Kleurlinge dieselfde is. d) Dis ‘n veel moeiliker gedaan as gepraat om van kleur ontslae te raak. Ons kan sê net wat ons wil! Ds. Attie vertel vir my hoe hy onlangs ‘n vergadering of konfrensie vir NGK predikante bygewoon het en niemand het oor ete met hom gesels nie. Hy het alleen gesit. Geen NGK gemeente het hom al ooit gevra om by hulle te kom preek nie. Nog nooit! En geen VGK gemeente het my al ooit genooi om by hulle te kom preek nie. Selfs nie die een op Oshakati wat nie ‘n prediker het nie! Watse broederskap is dit? 

Nou hoekom gesels ons oor Belhar, as ons hierdie basies dinge nie regkry nie? Is dit nou ‘n nuwe wet wat ons aan lidmate wil kom voorhou? Het wette al ooit harte verander? Gesindhede reg gestel? Lewens in lyn gebring met die Evangelie?

Ons gesels oor Belhar, omdat Belhar juis nie ‘n nuwe wet is nie. Ons gesels oor Belhar omrede dit gebore is in die vuur van ongeregtigheid, onenigheid, on-eenheid, disharmonie en ongelykheid. Ons gesels oor Belhar omdat dit teenoor ons getuig van en ons uitnooi en oproep tot eenheid, rekonsiliasie, gelykheid en geregtigheid. En hierdie ons is nie slegs die NGK nie. Nee! Dis ook die VGK, die NGKA en die RCA. Ons almal oortree op een of meer van die bogenoemde punte, maar ons almal behoort aan God en daarom praat Hy met ons, ook deur die belydenis van Belhar. En dit is sy Woord.

Ek dink Ds Attie het ook iets van die bogenoemde besef – ek glo so. Daarom dat toe ons aan mekaar die volgende vraag stel: “Is jy oortuig dat die NGK/VGK werklik eenheid soek?”, ons beide negatief geantwoord het.

Ek glo egter dit was vir beide van ons ‘n voorlopige antwoord en dat ons miskien sou wou sê: “Nog nie.” Hopelik aanvaar die NGK die belydenis van Belhar as belydenisskrif. Hopelik luister ons almal dan opnuut na die waarheid wat daarbinne vervat is en antwoord ons dan positief op die uitnodiging van eenheid, rekonsiliasie en geregtigheid, sodat ‘n nuwe werklikheid kan aanbreek binne die gemeenskappe waarin ons leef.

 

*Hoewel ek nog altyd positief was oor Belhar, het ek dit altyd gesien as teen en vir die NGK en nie vir die familie nie. Nou sien ek dit nie meer so nie en is die lig skielik meer helder!

 

Maak reg dié kak, is my credo.

April 17, 2013

ImageEk is getroud met een van die oulikste vroue in die wêreld.

Sy is kort, het ‘n vinnige humeur en ‘n selfs vinniger hart vir liefde, omgee en vriendskap. Sy kan almal laat welkom voel, ryk en arm, baie praters en min praters, leke en akademici, heiden of gelowig… Sy het eenvoudig die ‘knack’ om mense te laat welkom, tuis, gemaklik en aanvaar te laat voel. Ongeag wie, wat, waar en wanneer. Haar geheim, so het ek agter gekom, is om eenvoudig te wees. Nee, nie ‘common’ nie. Eenvoudig soos in eenvoud. Sy praat eenvoudig, sonder fênsie woorde en leestekens. Sy tree eenvoudig op, sonder pretensies en voorgee. Sy is wie sy is, soos sy dit is. En so hanteer sy mense ook, eenvoudig en sonder voorrang, met genade, vreugde en vrede.

Sy hou my op die aarde. Veral as dit by praat kom. Soos in woorde praat. Ek praat predikanttaans en nie rég nie, meen sy. Daarom sal sy my gedurig herinner om reg te praat, met die regte stemtoon en die regte woorde. Nie soos ‘n dominee met ‘n sekere stemtoon (wat dit ookal mag wees) en hogere woorde nie. Jy’s net ‘n mens, wees een!, seg sy gedurig.

So was dit aan die begin van ons bymekaarkom. Vandag gebeur dit al minder, maar tog wanneer nodig. Ek like dit van haar. Ek haat ook predikantaans, of kanseltaal of wat-jy-dit-ook-al-wil-noem. Ek hou van mense wat eerlik en reguit hulle sê kan sê. “Sê wat jy bedoel en bedoel wat jy sê”. 

Nou vir die storie:

Gister maak ek die volgende opmerking op my FB muur: “Die ironie met die bomontploffings in Amerika is darem te skreiend om te mis: Daar word gevra: hoe kan so iets met ons gebeur, dis vreeslik!; terwyl Amerika byna daagliks ander mense met bomme bestook – in verre lande en dmv afstandbeheer – en talle onskuldiges se dood veroorsaak…
Violence begets violence…”

‘n Paar mense like dit en een of twee ander los kommentaar. 

Neef Dirk stuur gisteraand vir my ‘n boodskap. Dit lees: “Broer, lyk my jy het behoorlik die wapenrusting aan, vandag.

Fok, Ou. Ek is GATVOL vir die kak wat vir ons gevoer word. Die hele dikbril dogtertjie, wat eintlik ‘n seuntjie is, is so ‘n sprekende voorbeeld daarvan.

En die bliksemse onskuld van die wereld se westerse regerings, waarin,almal glo, maak my nog befokter! Ek kan gil!

Die blerrie Amerikaners moet ophou bid en iets doen. Ons is die liggaam van Christus, wat die kak moet doen. Self regmaak. Self. Jou vinger krap jou poephol as hy jeuk. Bid dat dit saggies moet weggaan of krap hom en kyk wat meer effektief is.

Die Messias reken, gaan kuier vir die ou in die tronk. Nie bid vir hom nie.

Maak reg dié kak, is my credo.”

Neef Dirk is een van daardie mense wat die waarheid só raak kan vat. So presies soos wat dit bedoel is. Sonder tierlantyntjies. So mooi in die eenvoud daarvan. Ek ken ook ‘n ander Neef wat die waarheid so kan raakvat. Jesus.

Ek sit vanoggend en lees deur Sy storieboek. Ek probeer preekmaak vir Sondag. Dit kan soms ‘n proses wees want die stories in hierdie boek kan soms die waarheid diep wegsteek en dus moet jy soek en krap en grawe. Maar nie altyd nie…

In die versameling stories wat ene Matteus geskryf het oor die lewe van die Ander Neef, kry jy ‘n paar versies wat presies dieselfde sê as Neef Dirk: Moenie net bid nie – doen! (Matt. 7:7-12).

Daar is talle mense wat nou vra dat ons moet bid vir die slagoffers van die Boston-bom. Ek trek ‘n gesig en trek my skouers op: Dis soos om aan tafel te sit en te bid: ‘Heer wees met/ dink aan die minder bevoorregtes’, en dan val ons weg en eet en drink en kuier lekker. Geen meer gedagtes van minderbevoorregtes en stink, vuil kinders onder brue nie. Daar is geen fout met die wegval en eet en drink en lekker kuier nie, maar wat sal dit van jou en my wegvat as ons so nou en dan na die gebed, opstaan, die kos vat en vir iemand anders gaan gee? Dat hulle pense kan vol kom en ons s’n leegbly? Of wat sal gebeur as ek die kos in die bakke, in die kar laai, die borde, eetgerei, wynglase en die wyn saamvat en saam met die mindervoorregtes gaan feesvier. Lekker skaapboud, patats, rys, gravy-sous, en kraakvars-groente? En malva-poeding en baie custard?

Moenie net bid nie – doen!

“Maak reg dié kak, is my credo” – Neef Dirk.

Myne ook! Wat is joune?

 

* Die foto is van ‘n brons beeld deur die beeldhouer Timothy Schmalz. Die beeld staan voor die Regis College in Toronto, Kanada. Dit is die “Homeless Jesus”. Twee katedrale het geweier om die beeld naby die kerke te laat aanbring. Dit is te skokkend het hulle gesê.

Om te wil, of nie te wil nie…

Maart 6, 2013

Image 

Ek is mos nie ‘n ou wat sommer doen wat van my verwag word nie – bedoelende, ek hou nie daarvan om voorgesê te word nie. Ek hou nie van reëls en regulasies nie. Wette is nie vir my nie, en ek ook nie vir wette nie. Wette is wetters! Dis hoe ek voel. Mind you, dis hoe ek nog altyd gevoel het. Op ‘n stadium tydens my skoolloopbaan, het ek vir ‘n maand of drie in die koshuis gewoon. Ek is daaruit nadat my pa gesien het ek cope nie so lekker met die roetine nie. Nee, daar’s niks fout met dissipline nie, maar ek weier dat ‘n klok vir my vertel wanneer ek moet eet, stort, boekevat, slaap, opstaan, aantrek, eet en huiswerk doen. Of, hoe ek dit moet doen. Basta!

Ek het nog altyd geleef vanuit ‘n oortuiging. Of dit rugby was, of tennis, of krieket, of korfbal, of kuier, of swot, of trek, of bly, of vry, of… Ek het dit gedoen omdat ek uit my hart uit wou. Geen ander rede nie. Sou enige ander nodig wees? As jy dit uit jou hart doen, omdat jy regtig wil, dan doen jy jou beste en geniet jy dit die meeste. Eenvoudig, nê? En moenie kom met kamtig volwasse goed soos: sommige dinge moet mens maar net doen nie; daar is pligte om na te kom ook; mens het darem sekere verantwoordelikhede… Ek weet, en ek doen daardie dinge ook. Karwas, grassny, groceries-koop, die bad se rand was… Ek praat van belangrike dinge in die lewe doen. Dit wat die lewe, die lewe maak.

Uiteindelik was dit ook die geval met my geloof. Die dag toe ek die Here, spreekwoordelik, in die oë kyk het ek gesê: Ek wil dit doen omdat ek wil, nie omdat ek moet nie, nie omdat die samelewing dit van my verwag nie, nie omdat die dominee en die CSV onderwyser so mooi smeek nie. Nie om uit die hel te bly, die ewige verdoemenis vry te spring of om God tevrede te hou nie. Nee! Slegs omdat ek regtig wil. 

Ek leef uit oortuiging. Ek kan nie anders nie. Ek wil ook nie anders nie.

Miskien is dit hoekom ek so ‘n grief het in mense wat nie sê wat hulle bedoel en bedoel wat hulle sê nie. Damnit man, hoe moeilik kan dit tog wees? Of het jy nie die moed van jou oortuiging nie?

 Die onlangse debakel rondom die Kerkbode en sy nuusredakteur (wat ek as ‘n goeie vriend beskou), het opnuut vrae by my laat opkom oor die oortuigings waarmee die NGK doen wat sy doen. Wat leef in haar hart? As ek so deur haar verklarings, amptelike standpunte, belydenisskrifte en die Handleiding (Bybel) wat sy gebruik lees dan hoor ek wonderlike dinge. Ek hoor van liefde en vergifnis, van aanvaarding en uitnodiging, van onvoorwaardelike uitreik en nader bring, van gaan soek en vind, van ‘n pa wat elke dag turend na die horison wag vir sy seun. As ek so na haar handelinge kyk, ook na my eie ervarings met haar institusionele kant, dan wonder ek wat dit is wat haar dryf? Wat is haar oortuigings? Is haar God so goed as wat sy bely? Is sy aanvaarding van mense onvoorwaardelik? Vergewe Hy maklik of moeilik? Soek Hy na mense wat anders is? Staan Hy binne dansende verhoudings met mense of net met Homself? 

Waaruit leef my kerk?

Dit is maklik en soms lekker om so na die kerk vinger te wys en te skree: “Julle bliksems! Julle is so skynheilig soos die Fariseërs van ouds.” Dit is maklik om hartseer te raak oor haar en te wonder of ek nie dalk maar moet skuif nie, dat sy geen relevansie meer het nie en dat ander staan en lag vir haar. Hoekom dien ek haar God?

Staan ek soggens in die badkamer voor die spieel, is dit ‘n ander saak. Dan kyk ek myself in die oë en vra dieselfde vrae: Wie is jou God? Hoe lyk Hy? Is Hy vriendelik en verwelkomend? Is Hy oop en eerlik? Het Hy mense lief, trek Hy hulle nader, is Hy onvoorwaardelik in sy verlange na omgang met mense? Kan ander mense dit sien? Verstaan hulle hoekom ek dit doen? Hoor hulle dit, beleef hulle dit? 

Dan vra ek: “Wat is my ooruigings? Waaruit leef ek?  Hoekom dien ek hierdie God?

Dis moeiliker om vir jouself vinger te wys en te skree: “Jou bliksem! Is jy nie soms maar so skynheilig soos die Fariseërs nie?” Dis moeiliker om hartseer te raak oor my eie foute en om te wonder oor die relevansie van my eie oortuigings. Dis moeiliker om raak te sien of daar ander is wat vir my staan en lag.

PS: Peter Rollins is vir my ‘n inspirasie met die vrae wat hy vra. Hy sê oa: “If you want to know what you really believe, don’t listen to what you say, look at what you do.”

Luister self na hom, hier: http://www.youtube.com/watch?v=8h_5h4W26os

 

Geloof soos visse

Desember 5, 2012

As kind, in die destydse Suidwes, was dit blote formaliteit dat ons oor langnaweke en tydens vakansies ons weg sou vind na die kus. Visvang was my pa se voorliefde en dus ook die gesin s’n. Ons het elke dag strand-op of strand-af gery opsoek na ‘n lekker gat waar ons seker was die vis sou byt.

Na ‘n lang dag in die son son en wind, met rooi gebrande nekke, voorarms en kuite is ons terug kamp toe vir vis-skoonmaak en ‘n lang koue bier. By die vis-skoonmaakplek, is stories van die dag se visvang gedeel met ander groot-storie-vissermanne. Op slegte vang-dae het die manne stil-stil teoriee uitgeruil. Teoriee wat vir my as jong seun te vervelig was om na te luister, veral as daar meisies in die omgewing was! Dit was baie jare gelede…

Vanoggend word ek wakker. Daar is ‘n mistigheid wat die nag effens langer laat vertoef, ‘n koel windjie beweeg lui-lui die tent se seile en ‘n vars see-reuk troetel my neus. Ek is by dieselfde kus. As 22 jaar gelede. Die see is dieselfde, ook die woestyn, die sand en die mense. Alles is net effe ouer. Ek ook. Daarom is ek nie hier vir girls, partytjie en skelm rook nie. Ek is hier om langs die water te ontspan met visstok in die hand en ‘n koue bier wat wag by die kamp. Dit is ook hoekom ek by die vis-skoonmaakplek uithang teen laatmiddag. Nee, ek het nie vis om skoon te maak nie, ek soek raad. Ek luister groot-oog na die groot-storie-vissermanne se suksesse. Hulle is egter min. Die vis is skaars en die stories kort. My vis het nog nie ingekom nie; ek luister meer na teoriee as stories. Ek soek vis!

“Julle gesien, daar was ‘n donker kol op die water? So ent agter die breekwater? Dan vang mens niks. Jy soek blinkwater!”, praat een met almal. “As die water die lyn sooo trek, sommer die kant toe en die sinker en aas in vlakwater uitspoeg, dan… dan kan jy maar los”, gesels ‘n ander in die wind. ‘n ‘Ouman’ skud sy kop: “Nee manne, nee. Die gat moet diep wees, ‘n sandbank aan beide kante met stillerige water in die duinings en groen-blou met ‘n sandjie in die voorwater. Dan vat jy pilchard en gooi om centre want daar, net daar staan die steenbrasse op hulle neuse… So amper laag-gety se tyd.” So gaan dit vir lank aan, elke man het sy eie teorie, sy eie geloof en bygelofies, sy eie dingetjies wat vir hom werk. Die gesprek is twee biere oud toe ek myself verskoon om te gaan vuur aansteek en te gaan wyn skink sodat ek die gesels kan oordink en dit wat vir my sin maak, my eie kan maak om more te sien of dit vir my ook werk.

So by die vuurtjie raak ek en ene Koos Gas aan die gesels. My tent, eintlik syne vir my gebruik, staan op ‘n onderdeel van sy kamperf. Ons deel dus ook die vuur, die vleis en die kampbestuurder se rooster. Elk geval, ons gesels: Vreemd hoeveel teoriee en planne en gelofies en dinge daar is, as dit kom by visse. Ek is nie regtig ‘n see-visserman nie, ek like die varswaterhengel-ding en verkieslik met vliegies. Daar is maar net soveel teoriee aan die neef van see-vang ook. Ons lag en deel wat ons hoor by ander langs die water, by die visskoonmaak, in die kroeg… Dis darem snaaks, ja.

Later, toe die kole mooi rooi gloei en die kinders al gaan inkruip het, raak ons ook effe bedees. Ons dink, elkeen by homself. Oor die see, die vis en geloof. Ons erken met woorde, kopknikke, en hmm-en-ha’s dat die mens nou maar eenmaal so is. So gemaak en laat staan is. Ons luister en deel en vra uit. Ons gee menings, opinies en as dit nie anders kan nie dan gee ons sommer voor dat ons oor ‘n bepaalde saak menings en opinies huldig. Ons neem so tussendeur alles ook elke mening en opinie, elke stukkie raad en wysheid, in oorweging. Ons bedink dit en besluit dan wat sin maak en wat nie. Dit wat sin maak gaan probeer ons uit, in die lewe, om te sien of dit werk. Werk dit wel, dan word dit deel van ons eie wysheid; werk dit nie gooi ons dit summier in die asblik van nuttelose inligting wat hoogstens in vertellings gebruik kan word om ander se simpelheid bloot te stel.

Toe die laaste wyn in die glase val, kyk ons diep in die vuur en verklaar: Is die geloof nie maar ook so nie? Ons maak net erns met dit wat vir ons werk? Ons het elkeen maar sy eie bygelofies oor geloof, gebed, wonderwerke, beloning, straf, Jesus, God, die kerk, die duiwel, die aarde, die einde…

Deesdae is die in ding om die wat nie soos jy glo nie, uit te kryt as ongelowig, heidens en selfs as ketters. Hoekom? Langs die water is jy nie ‘n afvallige omdat jy met ander aas as ek vang nie.

Mag ons diè belanrike ding besef en in liefde uitleef: Elkeen het geloof, soos vissermanne, oor visse…

20121221-185043.jpg

Ene Mouton se bees

November 28, 2012

ImageEk moet eerlik wees, ek het nooit gedink ek sal die dag beleef dat ‘n bees met my gesels nie.

Tydens ‘n kamp vir die predikante van ons ring, gebeur dit dat ons een oggend met Bybel in die hand die bosse instap. Tot bo-op ‘n rant. Daar word ‘n teks (dieselfde verse) aan elkeen gegee om te lees. Elkeen moet gaan stilword saam met God en die teks- aldus die opdrag. Na ‘n uur of so sal ons mekaar dan weer by die witgatboom ontmoet en ons insae deel; vertel wat God vir jou sê.

Ek kies koers teen die noorde kant van die rant af tot onder in ‘n droeë rivierloop. Ek wil ver van die ander weg, want ek wil rook en sommige van die ander ouens kan mens nogal intimiderend aan kyk, soveel so dat jy half skuldig voel oor jou swak gewoontetjie. Effe vuil, eenkant en skaam-sondig. Ek is ook nie lus vir Bybel lees nie.

Ek loop sit op ‘n klipbank onder groot bome wat oor die rivierloop hang. Dis koel hier in die skaduwee en rustig. Nie ‘n geluid nie, ook nie ‘n windjie wat roer sodat die blare en grasse kan ritsel nie. Ek steek ‘n Stuyvesant aan en lê gemaklik terug teen die klippe agter my. My gedagtes begin toe loop en ek wonder toe oor my skuldgevoelens rondom ander mense wat nie rook nie, veral Christene. En toe sommer nog verder oor die wingerd se sap waarvoor ek so lief is, die mooi wat ek in soveel vroue raaksien, die lekker lag vir ‘n raak-sê-storie wat die mensheid van ons almal in skurwe woorde blootlê…

In my enigheid ervaar ek geen skuldgevoel nie. Daar is wel ‘n effense ongemaklikheid wat hier neffens my kieliebak rondskuiwe – ongemak omdat ek soveel keer vasval in die gat van ander se verwagtinge. Hulle idees, prentjies en oortuigings. Ons leef mos maar almal onder hierdie byl wat oor ons koppe hang, nie waar nie?

Ons het almal idees wat ons lewenswyse bepaal: ons weet hoe ‘n suksesvolle persoon lyk, ons weet hoe lyk ‘n sexy meisie, ons weet hoe lyk die perfekte werk en bankrekening en kar en huis en hond, die heerlikste vakansie, die grêndste kinders en natuurlik weet ons hoe lyk en glo goeie Afrikaner Christene. Nê? En wat nou as ons idees nie met mekaar s’n ooreenstem nie? Wie s’n is reg, beter of meer waar? Hoe gaan ons dit uitmaak? Gaan ons hoegenaamd na vyf minute nog met mekaar gesels? En dit raak net moeiliker as dit later kom by die woordjies geloof en G(g)od en kerk en Christen. En nog moeiliker as ons gesels oor predikante en predikant-wees.

Ons kan verskil oor rugby, skole, vakansieplekke, karre, gholfbane, kinders grootmaak, wie is sexy en wie nie, in watter woonbuurt om te woon en waar om te belê maar as dit by daardie woordjies kom soos hierbo genoem, is daar perre! Skielik is daar gelowige en ongelowige, hel, hemel, straf, bok, skaap, draak, valse profete, dienaars van die duiwel en wat nog. Dan begin ons mekaar se integriteit ten opsigte van ons geloof en twyfels, ons G(g)ods-idees, Christenskap, ons redding en uiteindelik ook ons menswees in twyfel trek. En kort voor lank is daar vyandskap tussen goeie bure, mag kinders nie meer oor en weer kuier en speel nie, droog die uitnodigings na Saterdag se rugby kyk en braai op, verskuif een na ‘n ander kerk/gemeente, loop die skinderstories wyd en diep.

Dit is my bittere ervaring van predikant-wees, nee, van menswees binne predikant-wees. Elke ou en vrou daarbuite het ‘n idee oor ‘n predikant. Ek sê ‘n predikant, omdat hulle slegs hierdie een prentjie het waaraan hulle alle predikante meet. Gegewe hierdie prente is ingeburger in hulle verstand, versterk deur jarelange blootstelling aan predikante van weleer, familielede se geselsies en verhale oor wyle dominee so-en-so en lidmate se skeefgetrekte beelde van die gemeente se eie messias. Dominee mag nie rook nie, nie drink nie, nie lekker lag vir ou Koos-aah se raak-sê-storie wat die mensheid van ons almal in skurwe woorde blootlê, nie. Dominee mag nie die mooi in vroue raaksien nie, want wellus is ‘n slegte ding, veral vir dominees. Dominee mag nie eina bliksem sê nie, of ag fok as hy ‘n fout gemaak het nie. Hy moet heilig wees, opreg en rein, onbsmet en onbeskaamd, vlekloos en sondevry. Hy is die man van God, die Wegwyser na die hemel, die een wat ons die roede nie moet spaar nie maar ons moet kasty met sy Sondagmore-woorde van geregtigheid. As hy soos ons is, hoe sleg is ons dan nie?! Ons is in ons moer.

Die ergste is dat dit nie net lidmate, vriende en familie en die algemene samelewing is wat so dink nie. Daar is selfs predikante wat so redeneer en dink en glo en leef. Hulle is soos almal sê en hulle gee my sommer ‘n pyn in die gat. Hulle lieg!

Ek is erg bewus van my mensheid en menswees, soos ek in die koelte sit en die sonlig op my vel voel. Ek steek nog ‘n twak aan, vat ‘n sluk water uit die bottel en sê sommer so in die lug in vir myself: “Ek is nie lus vir Bybel lees nie”. Ek besluit om netnou vinnig die verse deur te gaan en dan myself uit hierdie oefening lieg deur te sê: “Ek hoor by die Here…”.

Want sê nou ek hoor nie! Dan wat? Dan wys ek dat die sonde en die vuilheid en die ellende my ingehaal en doof gemaak het vir die Almagtige se stem; ek is nie waardig nie!

Die klompie Afrikaner beeste wat al ‘n hele rukkie al weiende in die rivierlopie afloop, kom versigtig-stadig nader. Ek bly sit, uit nuuskierigheid vir wat hulle sal doen as hulle my opmerk. Stadig kom hulle aan, sleepvoet en lui in die oggend son, oppad water toe aan die onderkant van die rant. Hulle kom nader. Hulle hoewe maak dowwe plof geluide in die sagte sand. Dié wat effe hoër op teen die hang loop se hoewe klik-klak op die klippe. Een kom kyk my vierkant in die oë. Ek sê vriendelik, “More!”, en sy rittereer effens. Weer kom sy vorentoe. Die keer druk sy haar sagte nat snoet teen my arm. Die ander het intussen nader  gestaan en hulle kyk vir haar en vir my met groot oë aan. Dan begin almal weer rustig verder kou aan wat ookal. Party stap sorgeloos verder. Ander staan nog ‘n wyle en verkas dan ook rivierloop af. Die jonges kom ruik-ruik ook hier aan my broek en been, voor hulle aanstap om hulle dors te gaan les. Die oorspronklike neusdrukker staan nog hier naby my en eet. Sy kyk op, druk weer haar neus teen my arm en ek seg, “totsiens”. Sy loop agter die ander se stof aan opsoek na die nattigheid wat haar dors sal les. Terwyl hulle so ontspanne wegstap dink ek aan die lewe van ‘n bees: Hulle is maar net wat hulle is. Hulle kan nie iets anders wees nie, nie ‘n jakkals of ‘n luiperd of ‘n mens nie. Net bees. Met alles wat daarmee saamgaan, alles wat van ‘n bees ‘n bees maak. En dit is goed so, en mooi ook.
En dit is heel okay. Hulle hoef nie iets anders te wees nie.

Die neusdrukker gaan staan doer in die sand en sy kyk om, so vir oulaas. Ek sit in die oggendson, op ‘n klip, teen ‘n rant, iewers tussen Otavi en Otjiwarongo en ek steek nog ‘n Stuyvesant aan. Ek is mens. Met alles wat daarmee saamgaan. Dis al wat ek kan wees, ek kan nie anders nie. Ek wíl nie anders nie. Ek like dit. Dis lekker. Dit is goed so, en mooi ook. En dit is heel okay.

Ek hoor die ander bo-op die rant praat. Ek staan op en klim uit die rivierloop teen die rant op. Ons kry ‘n ent verder sitplek op die rotse van ‘n droë waterval, in die koelte want die son raak warm.

Dit is stil toe ek sê: “Ek hoor by die beeste…”

Ons krisis, ons eksperiment, ons vertroue…

Maart 29, 2011

Cobus Van Wyngaard skryf dat wanneer die kerk ‘n krisis beleef, die kerk in een van twee rigtings kan gaan: of ons trek laer, of ons kan iets kreatief na die tafel bring. Ons gemeente beleef tans so tipe krisis (Met krisis verwys ek egter nie na ‘n dreigende-lewe-of-dood-in-die-onmiddelike-toekoms tipe krisis nie; hoewel dit uiteindelik daarheen kan lei).

Ons gemeente is multi-kultureel en (hopelik binnekort ook twee-talig). Uit die geskiedenis en die ontwikkeling van Owamboland het dit so gebeur dat mense oor alle kleurgrense heen hulle oor die laaste aantal jare hier kom vestig het. Hierdie groep is natuurlik “non-indigenous” en oorwegend Afrikaans. Hulle kom vanuit alle denominasies en kerke en aangesien die NG gemeente Verre Noord die enigste Afrikaanse kerk met gereelde/weeklikse dienste is, woon hulle dit by.

Ons kan dus nie in alle eerlikheid sê dat ons ‘n NG kerk in de tradisionele betekenis van die woord is nie. Ons is nou ‘n inter-kerklike/-denominasionele gemeente wat ons skaar aan die kant van die Gereformeerde leer- en daarom ook deel is van die NGK Sinode van Namibië, waarbinne die oorsprong van die gemeente lê. Dit blyk geen probleem te wees vir enige van die ‘lidmate’ nie, aangesien almal dit so verstaan en respekteer en daarom ook die dienste bywoon. Dit blyk te wees dat dit vir hulle oor veel meer gaan as die denominasie/kerk.

Die huidige samestelling van ons gemeenskap en gemeente vereis egter dat ons anders moet dink as die normale NG gemeente: Hoe kan ons almal laat welkom en tuis voel? Op watter maniere kan ons almal ‘n ‘sense of ownership’ van die gemeente laat beleef? Hoe kan ons die eenheid tussen almal opbou en uitbou?

Wat ons natuurlik bring by die groot vraag: Hoe kan ons werkilik kerk wees binne hierdie unieke omstandighede? Waarop moet ons fokus?

Die gemeente voel sterk dat God besig is om met ons ‘n pad van ontdekking te stap. Ons moet ontdek wie ons binne ons konteks is, wat dit beteken om ons identiteit uit te leef binne ons gemeenskap- waaruit daar soms baie kritiek afkomstig is.

Ons het dus onlangs besluit om Padlangs, saam met God te stap en te kyk wat gebeur: Ons het afstand gedoen van die tradisionele konsep van die kerkraad en dit vervang met ‘n gemeentebestuur, sodat persone wat oorspronklik aan ander denominasies/kerke behoort daarop kan dien. Ons is in die proses om die pligte van diakens en ouderlinge aan die lidmate terug te gee- ons fokus sterker op die amp van die gelowige! Ons wil lidmate toerus om God te dien waar hulle woon en werk, en nie net in die eredienste nie. Ons wil graag God se koninkryk vestig in Owamboland op praktiese en sigbare maniere, deur lidmate en nie deur die kerk nie. Ons hoop is dat lidmate hulle gawes sal ontdek en gebruik en self bedieninge sal opdroom.

Ons is ‘n jong gemeente wat ook dra aan die las van finansiële onsekerhede. Ons het geen kerkgebou nie, geen eiendom behalwe die pastorie. Maar ons glo dat godsdiens juis dit is: diens aan God. En dit beteken diens aan ander! Daarom wil ons minder bekommerd wees oor ons eie/die gemeente se survival en meer fokus op die ver-realisering/verwerkliking van God se koninkryk vir ander.

Ja, daar is meer vrae as antwoorde. Daarom kan ons onderneming seker ‘n eksperiment genoem word, want ons het nie al die antwoorde nie. Ons try maar net gehoorsaam wees op ons gebroke en menslike manier. Ons is dit eens dat ons nie regtig weet of dit gaan werk nie, maar ons het ooreengekom om te probeer. Is ons bang? Ja! Onseker? Beslis!

Maar ons vat ‘n kans. Ons try, met vertroue dat God ons sal wys en dat ander ook saam met ons Padlangs sal stap. Ons vertrou dat meer positiewe as negatiewe hieruit sal kom, dat meer sal help as kritiseer, dat iets nuuts en kreatief hieruit gebore sal word…

Tot Sy eer!

Die dag toe ek ophou preek het…

Maart 3, 2011

Ou jaar, nuwe jaar is eintlik ‘n wonderlike tyd. Vir my. Eintlik hier van die vroeë middel Desember af.

Ek weet nie of ander mense deur hierdie bewegings van gedagtes en emosies gaan nie, maar ek doen wel. Dis asof my hele wese weet dat dit die tyd is van die begin van een of ander einde. Die ou jaar is op sy rug en die nuwe begin al byna skuins lê. Iets moet verander, wegkwyn, sterf. Iets moet gebore word. Jy ken daardie swaar swangerskapsgevoel van ‘n digter? Jy weet iets gaan gebeur, maar jy’s net nie seker wat nie. En jy sien uit daarna, want jy weet dit gaan die geboortepyne werd wees.

Dis al lank wat ek met die sekerheid binne my rondloop. Die sekerheid dat ek nie al die antwoorde het nie. En ook nie al die antwoorde hoef te hê nie. Ek’s rustig daaroor. Ek het jare gelede daarmee vrede gemaak. Ek praat van antwoorde in die algemeen, maar in die besonder van antwoorde oor die lewe, geloof en God.

Ja, ek het teologie studeer. Maar teologiese studies leer jou nie veel van God nie, wel van die ‘wetenskap’ aangaande die studie van die Bybel, godsdiens(te), sistematiese denke, die oorspronklike tale en dies meer. Maar van God self? Nie regtig nie!

Dis soos die hele debat in die Beeld oor gebed, http://www.beeld.com/Suid-Afrika/Nuus/Bid-werk-nie-se-dominee-20110228. Gisteraand sit ek in ‘n kleingroep en daar word oor die artikel en uitlatings gesels. Elkeen gee sy insette en die gesprek vloei gemaklik. Ek maak die uitlating dat daar nie eenvoudige en maklike antwoorde in die lewe is nie, veral nie oor God, die lewe en geloof nie- wat natuurlik gebed insluit. Die vraag wat na my kant toe kom is: “Dominee, hoe antwoord jy mense tydens berading?” Sien, mense is onder die indruk dat iemand die antwoorde het. Die dominee het mos geleer hieroor.

Ons leef in ‘n tyd en wêreld waar ons al hoe meer agterkom dat elke vraag, vir verskillende persone, verskillende antwoorde kan hê. Almal ewe reg, ewe gerustellend, ewe vertroostend, ewe geloofsopbouend, al verskil hulle. Want mense verskil! Elke persoon wat saam met God padlangs oppad is, se paadjie verskil van die volgende persson s’n. Ons is elkeen uniek, daarom ook ons pad saam God. Daarom ook ons antwoorde…

Antwoorde lê nie in dogma’s en belydenisse opgesluit nie (hoewel hulle belangrike riglyne is van waar ons kan dink en redeneer). Antwoorde is opgesluit binne verhoudings. Dis binne verhoudings waar ‘n mens kan redeneer, kan kwaad word, twyfel kan uitspreek, kan skree, kan huil, kan lag en vreugde deel. En uiteindelik ook antwoorde kan vind.

Antwoorde kan nie geleer word nie!

Antwoorde word binne verhoudings ontdek, beleef en gedeel.

Terug by die swangerskap gevoel van ‘n digter. Iets het verander. Iets het gesterf en weggekwyn. Iets nuuts is gebore. Ek het besluit om op te hou preek. Ek gaan versigtiger wees om te sê: “So sê die Here…” Ek wil eerder gesels. Ek wil hê mense moet weet ek het nie al die antwoorde nie; ek gee nie voor om al die antwoorde te hê nie. Ek is bereid om saam te reis, met God, myself, my gesin, gemeente en gemeenskap. Om in verhoudings te staan en saam te soek, saam te ontdek en te deel in die ervarings. Want ons is almal saam agter God aan, padlangs.

Ek vermoed die eredienste gaan nou  anders lyk en voel. Iets anders gaan gebeur. Die vraag is hoe, wat, wie en wanneer… En ons weet natuurlik waar die antwoorde lê?

Gesinwees = Kerkwees?

Maart 16, 2010

Snaakse ding gebeur die laaste tyd. Ek het nog altyd sterk gevoel oor hierdie saak, maar besef skielik dat dit miskien nie sterk genoeg was nie. Of dat ek my roeping iewers gemis het, of gewag het dat die tyd ryp word, of so iets…

Anyway, gesinne was nog altyd vir my baie belangrik. Genuine.

Snaakse ding gebeur die laaste tyd. Ek kry met al hoe meer ouers te doen wat my wil kom sien, of wat vinnig ‘n vraag my kant toe skiet, of wat actually by my huis opdaag. Oor hulle kinders…

Kinders het my nog altyd ge-fascinate. Dalk oor ek so baie dink aan my kinderdae en ervarings daartydens. Selfs toe ek kind was. Dalk oor ek op so baie maniere nog self kind is… Hoe werk hulle koppe? Hoe ervaar hulle die lewe en die dinge in die lewe? Hoe interpreteer hulle die wereld rondom hulle? Is dit hoekom hulle soms so weird kan wees? Of hoekom ons vir hulle so weird is? En alles soms vir my?

Ek het beslis nie al die antwoorde nie- indien enige?!

Wat my wel tref, soos my houtwerk-onnie se plank op my gat, is dat alle ouers – feitlik? – lief is vir hulle kinders. Dat hulle vir hulle die beste in die wereld wil en ook probeer om dit te gee.

Maar ook dat die generasie-gaping veel groter is as wat ons ooit kon besef. En dit gaan nie noodwendig oor ouderdom hier nie, maar wel oor die kennis en verstaan wat die een generasie van die ander het.

Dit lyk my dat die meeste van ons nie regtig leef met die bewustelike besef dat daar GROOT verskille tussen generasies is nie. Ons hoor wel mense uiter dinge soos: vandag se kinders… ; ons het anders groot geword… ; in ons tyd was dinge anders… Alles waar, baie waar. Maar wie gaan sit genuine en dink oor wat so pas kwytgeraak is?

Hoekom is dinge anders? Hoekom verskil hulle? Hoe verskil hulle? En is dit noodwendig ‘n slegte ding? Kan ons nie by hulle leer nie?

Ouers het kinders lief en kinders hulle ouers, en tog kom so min gesinne werklik oor die weg. Ek praat van genuine met mekaar klaarkom, op goeie voet meeste van die tyd. Nie net wanneer pa ‘n gunsie nodig het of sussie ‘n roomys wil he nie. Meeste van die tyd, is wat ek bedoel.

Generasies het eienskappe. Elke generasie het sy eie. En hulle verskil. Omdat die tye en omstandighede waarbinne elke generasie grootword, so drasties verskil. Drasties! En daarom verstaan hulle mekaar meer gereeld as nie, verkeerd.

Ek weet nie hoe jy oor sekere dinge dink en voel nie. Ek weet nie hoe jy die wereld, die lewe ens verstaan of interpreteer nie. Daarom verstaan ek ook nie jou optrede nie. En tipies mens, is jy dan stupid, weird en van die pad af terwyl ek reg is, beter as jy, vroeer volwasse en op die pad. Die regte een.

Maar jy voel dieselfde oor my, want jy verstaan nie hoe ek die wereld, die lewe ens verstaan en interpreteer nie.

En omdat ouers en kinders van verskillende generasies is, die eienskappe van generasies nie ken of verstaan nie, kom hulle nie altyd lekker oor die weg nie. Tree kinders op sekere maniere op want sekere dinge is vir hulle belangrik; nie dieselfde dinge as wat vir pa en ma se generasie van belang is of was nie.

Ek wil waag om te se dat ons meeste van die tyd verstaan, interpreteer en reageer soos die generasie waarvan ons deel is. Natuurlik is daar uitsonderings en hoef jy my nie toe te gooi onder voorbeelde nie, ek generalize so bietjie – ek moet om my punt te kan maak.

Die Boek vertel ons van die Een wat die Weg, die Waarheid en die Lewe is en vra ook dat ons Hom volg. Dat ons dissipels moet wees; dit is studente, skoliere, nabootsers, navolgers, na-apers. Dit veronderstel tog dat ons nie die waarheid, die lewe of die weg daarvan ken nie, reg? Dat ons nog moet leer en oefen?

Ook wat betref ouerswees en gesinwees?

As ons wil navolg moet ons dit seker verantwoordelik doen? Ook ouerwees en gesinwees?

Omdat ons die Lewe wil eer…

Kerk het te doen met menswees Coram Deo. Voor God. Ouerwees en gesinwees is sekerlik deel van menswees. Voor God.

Hoe betrokke is kerkwees en ouerwees en gesinwees met mekaar? Kort daar nie iewers iets nie? Mis ons nie iewers iets nie? Ek doen. Dit lyk my ander doen ook.

Is kerkwees nie familiewees en gesinwees nie? Is ons nie almal broers en susters van Hom wat die Eerste is nie?

Miskien moet kerkwees meer fokus op eenwees. Een gesin, een familie met een God en Vader van almal. Is ons nie almal ouers en grootouers en kinders en broers en susters van mekaar nie? Alles gelyk?

Is gesinwees nie kerkwees nie?

Miskien moet gesinwees meer fokus op kerkwees. ‘n Plek van aanvaarding, vreedsame verskille, vergifnis, handvat en saamstap. Een gesin, dissipels saam oppad in die spore van ons ouer Broer?

Ek is nie ‘n ouer nie, nog nie. Maar as die Lewe woord hou is ek binnekort, oor ‘n week of wat.

Ek het nie al die antwoorde nie – indien enige. Maar iewers in my groot en uitgebreide gesin is daar iemand wat weet. Wat al my padjie geloop het. Wat sal help en raad gee. Wat my sal tools gee om pa te wees. Wat saam my sal stap, Padlangs.

Miskien het ek my doel gevind? My roeping iewers langs die pad opgetel, verloor en nou weer gekry? Miskien is kerkwees vir my om ouer te wees vir my lightie.

En vir al die ander lighties en dogtertjies… En vir hulle ouers…

Miskien moet ons praat oor die gaps tussen generasies. Mekaar leer, lei en help. Ook in die kerk.

Miskien is my vraag oor ons amper-gesin se beroep na Oshakati, ook beantwoord. Miskien…


%d bloggers like this: